Utrata pracy oznacza nie tylko konieczność rozliczenia z dotychczasowym pracodawcą, lecz także potrzebę szybkiego znalezienia nowego zatrudnienia. Potocznie nazywany urlop na poszukiwanie pracy to w rzeczywistości płatne zwolnienie od pracy udzielane w okresie wypowiedzenia. Wyjaśniam, komu przysługuje, ile dni można otrzymać, jak złożyć wniosek i czego nie pomylić z urlopem wypoczynkowym.
Najważniejsze zasady w kilku punktach
- Prawo do zwolnienia powstaje, gdy umowę wypowiedział pracodawca, a okres wypowiedzenia wynosi co najmniej 2 tygodnie.
- Przy wypowiedzeniu trwającym 2 tygodnie albo 1 miesiąc przysługują 2 dni robocze.
- Przy wypowiedzeniu trzymiesięcznym pracownik może wykorzystać 3 dni robocze.
- Za wykorzystane dni pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
- Niewykorzystane dni nie są zamieniane na ekwiwalent pieniężny po zakończeniu umowy.
Kiedy przysługują płatne dni na znalezienie nowej pracy
Podstawą prawną jest art. 37 Kodeksu pracy. Z uprawnienia można skorzystać wtedy, gdy pracodawca wypowiedział umowę o pracę, a okres wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie. Nie ma przy tym znaczenia, czy umowa była zawarta na czas określony, nieokreślony czy na okres próbny, o ile długość wypowiedzenia spełnia ustawowy warunek.
To uprawnienie nie działa jednak przy każdym sposobie zakończenia zatrudnienia. Dla porządku zebrałem najważniejsze przypadki w tabeli.
| Sposób zakończenia umowy | Czy dni na poszukiwanie pracy przysługują? |
|---|---|
| Wypowiedzenie przez pracodawcę na co najmniej 2 tygodnie | Tak |
| Wypowiedzenie złożone przez pracownika | Nie |
| Porozumienie stron | Nie |
| Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia | Nie |
| Wygaśnięcie umowy z upływem terminu | Nie |
Najczęstszy błąd polega na założeniu, że samo odejście z firmy wystarczy. Jeżeli to pracownik składa wypowiedzenie, nawet przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia, art. 37 Kodeksu pracy nie daje mu prawa do tych dni. Podobnie jest przy rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron, niezależnie od tego, kto zaproponował takie rozwiązanie.
Ile dni wolnego można wykorzystać
Wymiar zwolnienia zależy wyłącznie od długości okresu wypowiedzenia. Nie zwiększa się wraz ze stażem pracy i nie zależy od liczby odbywanych rozmów rekrutacyjnych.
| Okres wypowiedzenia | Wymiar zwolnienia |
|---|---|
| 2 tygodnie | 2 dni robocze |
| 1 miesiąc | 2 dni robocze |
| 3 miesiące | 3 dni robocze |
| 3 miesiące skrócone na podstawie art. 361 Kodeksu pracy | 3 dni robocze |
Przez dni robocze należy rozumieć dni, w których pracownik miał zaplanowaną pracę zgodnie z obowiązującym rozkładem. Nie można wykorzystać tego zwolnienia w dniu, który i tak był wolny od pracy. Przy nietypowym grafiku najlepiej sprawdzić plan czasu pracy z działem kadr, ponieważ znaczenie ma konkretny harmonogram.
Dni można wykorzystać jednorazowo albo podzielić na części. Przykładowo przy trzymiesięcznym wypowiedzeniu pracownik może wziąć jeden dzień na rozmowę rekrutacyjną, a dwa kolejne później na spotkania z innymi pracodawcami. Nie są to dni potrącane z urlopu wypoczynkowego, lecz odrębne zwolnienie od pracy.
Jak złożyć wniosek i zaplanować wolne
Przepisy nie narzucają jednego urzędowego formularza. Dla własnego bezpieczeństwa złożyłbym jednak wniosek na piśmie albo elektronicznie, tak aby pozostał ślad potwierdzający zarówno treść, jak i termin przekazania dokumentu.
Wniosek powinien zawierać:
- datę i dane pracownika,
- informację o podstawie prawnej, czyli art. 37 Kodeksu pracy,
- liczbę wnioskowanych dni,
- konkretne daty wykorzystania zwolnienia,
- podpis albo potwierdzenie elektroniczne.
Przykładowa treść może być krótka: „Zwracam się z wnioskiem o udzielenie zwolnienia od pracy na poszukiwanie pracy w dniach 12 i 13 maja 2026 r. na podstawie art. 37 Kodeksu pracy”. Nie trzeba dołączać zaproszenia na rozmowę ani przedstawiać dowodów, że konkretnego dnia rzeczywiście odbywa się rekrutacja.
Nie traktowałbym tego jednak jak urlopu na żądanie. Nieobecność powinna być wcześniej zgłoszona i uzgodniona, a samowolne opuszczenie stanowiska może zostać uznane za nieusprawiedliwioną nieobecność. Wniosek najlepiej złożyć od razu po otrzymaniu wypowiedzenia, zwłaszcza gdy okres wypowiedzenia jest krótki.
Wynagrodzenie, urlop wypoczynkowy i niewykorzystane dni
Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jest ono ustalane na zasadach stosowanych przy wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy, dlatego wysokość wypłaty może zależeć od tego, jakie składniki wynagrodzenia otrzymuje pracownik.
To zwolnienie nie zastępuje urlopu wypoczynkowego. W okresie wypowiedzenia pracodawca może udzielić pracownikowi zaległego lub bieżącego urlopu wypoczynkowego, a pracownik musi go wtedy wykorzystać. Urlop wypoczynkowy i dni na poszukiwanie pracy to dwa różne uprawnienia, które mogą wystąpić w tym samym okresie.
Przy końcowym rozliczeniu warto sprawdzić nie tylko liczbę dni urlopu, lecz także wszystkie składniki wynagrodzenia. Jeżeli pracownik ma prawo do dodatku zależnego od stażu, pomocne może być wyjaśnienie, jak działa dodatek stażowy.
Niewykorzystane dni na poszukiwanie pracy przepadają z chwilą zakończenia zatrudnienia. Nie przysługuje za nie ekwiwalent pieniężny, ponieważ nie są częścią urlopu wypoczynkowego. Podobnie nie otrzymuje się dodatkowych dni, gdy pracodawca zwolnił pracownika z obowiązku świadczenia pracy za cały pozostały okres wypowiedzenia.
Błędy, które mogą pozbawić praktycznej korzyści
W praktyce problemy zwykle nie wynikają z trudności w obliczeniu dwóch lub trzech dni, lecz z pomieszania różnych trybów zakończenia umowy. Najczęściej spotykam następujące sytuacje:
- pracownik składa własne wypowiedzenie i zakłada, że automatycznie otrzyma płatne dni na rekrutację,
- traktuje zwolnienie jak urlop wypoczynkowy i pozwala kadrom odjąć je z rocznej puli urlopowej,
- czeka z wnioskiem do ostatniego tygodnia, kiedy w grafiku nie ma już dogodnych dni,
- nie uzgadnia terminu i po prostu nie przychodzi do pracy,
- liczy na wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystane dni.
Jeżeli w okresie wypowiedzenia pracodawca poleca dodatkową pracę ponad obowiązujące normy, zwolnienie na poszukiwanie zatrudnienia nie uchyla zasad dotyczących czasu pracy. W takiej sytuacji warto sprawdzić również prawa pracownika do nadgodzin.
Osobną kwestią jest zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca może zwolnić pracownika z pracy do końca wypowiedzenia, zachowując prawo do wynagrodzenia. Wtedy pracownik ma już czas na rekrutację, ale nie oznacza to, że otrzyma dodatkowe dni wynikające z art. 37.
Jak najlepiej wykorzystać czas przed odejściem
Ja planowałbym te dni z wyprzedzeniem, zamiast przeznaczać je wyłącznie na przeglądanie ogłoszeń. Największą wartość zwykle daje połączenie kilku działań:
- umówienie rozmów rekrutacyjnych w godzinach kolidujących z pracą,
- aktualizacja CV i profilu zawodowego,
- przygotowanie dokumentów do kilku konkretnych ofert,
- rozmowa z doradcą zawodowym lub potencjalnym pracodawcą,
- sprawdzenie warunków nowej umowy przed jej podpisaniem.
Najważniejsze jest zachowanie dokumentacji. Wniosek, potwierdzenie terminu i końcowe rozliczenie wynagrodzenia pozwalają szybko wyjaśnić ewentualne nieporozumienie. To niewielkie uprawnienie, ale dobrze wykorzystane może realnie skrócić przerwę między jednym zatrudnieniem a kolejnym.
