Kończy się urlop rodzicielski, a przed powrotem do pracy chcesz wykorzystać zgromadzone dni wolne? Urlop wypoczynkowy po urlopie rodzicielskim może rozpocząć się bezpośrednio po zakończeniu opieki nad dzieckiem, a w określonych przypadkach pracodawca ma obowiązek go udzielić. Wyjaśniam, ile dni można wykorzystać, jak napisać wniosek i kiedy przesunięcie urlopu jest dopuszczalne.
Najważniejsze zasady planowania odpoczynku po urlopie rodzicielskim
- Bezpośrednie przejście na urlop wypoczynkowy jest możliwe bez powrotu do pracy.
- Po złożeniu prawidłowego wniosku pracodawca co do zasady musi udzielić urlopu bezpośrednio po rodzicielskim.
- Urlop rodzicielski nie pomniejsza wymiaru urlopu wypoczynkowego.
- Pracownik może wykorzystać zarówno urlop zaległy, jak i bieżący, jeśli ma do nich prawo.
- Nie ma ustawowego wymogu składania wniosku o urlop wypoczynkowy dokładnie 21 dni wcześniej.
Czy po urlopie rodzicielskim można od razu odpoczywać
Tak. Zgodnie z art. 163 § 3 Kodeksu pracy pracodawca udziela urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim, jeżeli pracownik złoży odpowiedni wniosek. W takiej sytuacji nie jest to zwykła prośba zależna od planu urlopów, lecz szczególne uprawnienie rodzica.
Oznacza to, że pracodawca nie powinien odmówić tylko dlatego, że w tym samym czasie w firmie jest dużo pracy albo urlop nie został wcześniej wpisany do planu. Plan urlopów nie może przekreślić uprawnienia do odpoczynku bezpośrednio po rodzicielskim.
Prawo obejmuje także pracownika-ojca wychowującego dziecko, który korzystał z urlopu rodzicielskiego lub ojcowskiego. W praktyce decydujące znaczenie ma złożenie wniosku oraz zachowanie ciągłości między zakończeniem urlopu rodzicielskiego a rozpoczęciem wypoczynkowego.
Ile urlopu przysługuje po rodzicielskim
Urlop rodzicielski nie powoduje pomniejszenia puli wypoczynkowej. Za ten okres pracownik pozostaje w zatrudnieniu, dlatego zachowuje prawo do urlopu wynikającego ze stażu pracy i wymiaru etatu. Nie trzeba odliczać tygodni rodzicielskiego od 20 albo 26 dni urlopu.
| Staż urlopowy | Pełny etat | Przykład przy połowie etatu |
|---|---|---|
| Mniej niż 10 lat | 20 dni | 10 dni |
| Co najmniej 10 lat | 26 dni | 13 dni |
Do stażu urlopowego mogą wliczać się także wcześniejsze okresy zatrudnienia i ukończona edukacja. Przy pracy na część etatu wymiar oblicza się proporcjonalnie, a niepełny dzień zaokrągla w górę.
Można wykorzystać urlop należny za bieżący rok oraz dni zaległe. Jeżeli pracownik nie wykorzystał urlopu z poprzedniego roku, powinien on zostać udzielony najpóźniej do 30 września kolejnego roku. Bezpośrednie przejście po rodzicielskim jest dobrym momentem, aby uporządkować oba rodzaje zaległości.
Urlop rozlicza się w godzinach. Jeden dzień odpowiada co do zasady 8 godzinom, ale z puli odejmuje się liczbę godzin zaplanowanych do pracy w danym dniu. Przy grafiku zmianowym dzień 12-godzinnej pracy może więc pomniejszyć pulę o 12 godzin.
Jak przygotować wniosek bez ryzyka przerwy
Wniosek powinien jasno wskazywać, że urlop wypoczynkowy ma rozpocząć się bezpośrednio po urlopie rodzicielskim. Najlepiej złożyć go przed zakończeniem rodzicielskiego, zgodnie z procedurą przyjętą u pracodawcy, na przykład w systemie kadrowym, pocztą elektroniczną albo w formie papierowej.
- Wpisz datę zakończenia urlopu rodzicielskiego.
- Wskaż pierwszy dzień urlopu wypoczynkowego, zwykle pierwszy zaplanowany dzień pracy po rodzicielskim.
- Podaj liczbę dni lub godzin, z uwzględnieniem urlopu bieżącego i zaległego.
- Zachowaj potwierdzenie wysłania lub zaakceptowania wniosku.
Przykładowa treść może wyglądać tak:
„Zwracam się z wnioskiem o udzielenie urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po zakończeniu urlopu rodzicielskiego, od dnia 2 listopada do dnia 20 listopada, w wymiarze 15 dni roboczych.”
Jeżeli urlop rodzicielski kończy się w niedzielę, a poniedziałek jest pierwszym dniem pracy według grafiku, urlop wypoczynkowy może rozpocząć się w poniedziałek. Dni wolne z grafiku nie są dodatkowo pobierane z puli urlopowej.
Nie należy mylić terminu 21 dni z wnioskiem o urlop wypoczynkowy. 21 dni dotyczy między innymi urlopu rodzicielskiego i wychowawczego, natomiast Kodeks pracy nie wyznacza takiego ogólnego terminu dla zwykłego wniosku wypoczynkowego. Pracodawca może jednak ustalić wewnętrzną procedurę wcześniejszego składania dokumentów.
Kiedy pracodawca może przesunąć urlop
Jeżeli wypoczynek ma rozpocząć się bezpośrednio po rodzicielskim i pracownik ma niewykorzystaną pulę, pracodawca powinien go udzielić. Samo powołanie się na trudności organizacyjne nie wystarcza. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pracownik chce rozpocząć urlop w późniejszym, niezwiązanym bezpośrednio terminie. Wtedy obowiązują ogólne zasady uzgadniania urlopów i potrzeby pracodawcy mogą mieć znaczenie.
Urlop może zostać przesunięty, gdy jego rozpoczęcie jest niemożliwe z przyczyn przewidzianych w przepisach. Najczęściej chodzi o:
- niezdolność do pracy z powodu choroby,
- urlop macierzyński lub inne usprawiedliwione zwolnienie od pracy,
- odbywanie ćwiczeń wojskowych albo czasowe odosobnienie związane z chorobą zakaźną.
Jeżeli choroba pojawi się przed rozpoczęciem zaplanowanego wypoczynku, urlop nie powinien rozpocząć się w czasie zwolnienia lekarskiego. Gdy niezdolność do pracy powstanie już podczas urlopu, niewykorzystana część zostaje przesunięta.
Pracodawca może również odwołać pracownika z urlopu, ale tylko wtedy, gdy pojawią się okoliczności wymagające jego obecności w zakładzie pracy i których nie można było przewidzieć w chwili rozpoczynania wypoczynku. W przypadku urlopu następującego po rodzicielskim takie działanie powinno być dobrze uzasadnione.
Jak wyglądają najczęstsze warianty
Cały urlop bieżący po rodzicielskim
Pracownica kończy urlop rodzicielski 30 czerwca i ma do wykorzystania 26 dni urlopu wypoczynkowego. Składa wniosek o rozpoczęcie wypoczynku od pierwszego dnia pracy w lipcu. Jeżeli nie występuje przeszkoda prawna, pracodawca powinien udzielić całej wskazanej puli.
To rozwiązanie jest wygodne, gdy rodzic chce spokojnie zorganizować opiekę nad dzieckiem i nie wracać do pracy tylko na kilka dni przed zaplanowanym dłuższym odpoczynkiem.
Urlop zaległy i bieżący jeden po drugim
Pracownik ma 10 dni zaległego urlopu oraz 20 dni urlopu za bieżący rok. Może zawnioskować o 30 dni wypoczynku bezpośrednio po rodzicielskim. W dokumencie dobrze wskazać, że wniosek obejmuje obie pule, aby dział kadr prawidłowo rozliczył nieobecność.
Moim zdaniem to jeden z praktyczniejszych momentów na wykorzystanie zaległości, ponieważ pracownik nie musi wracać do pracy pomiędzy dwoma okresami wolnego.
Rodzic wraca na część etatu
Urlop rodzicielski można w określonych warunkach łączyć z pracą na część etatu. Po zakończeniu takiego okresu prawo do wypoczynku nadal istnieje, ale jego rozliczenie zależy od wymiaru etatu i harmonogramu pracy. Przy zmianie etatu warto poprosić kadry o pisemne wyliczenie liczby godzin.
Ten wariant bywa mylony z pełnym powrotem do pracy. Sama praca na część etatu nie odbiera prawa do urlopu, ale może zmienić sposób jego rozliczania.
Przeczytaj również: Urlop wypoczynkowy - 20 czy 26 dni? Sprawdź, jak liczyć staż
Brak wystarczającej liczby dni
Jeżeli pracownik ma tylko 5 dni niewykorzystanego urlopu, pracodawca nie może udzielić 15 dni bez podstawy w ewidencji. Może natomiast udzielić 5 dni bezpośrednio po rodzicielskim, a późniejszy termin kolejnych dni trzeba ustalić na zasadach ogólnych.
Trzeba też pamiętać, że jedna część urlopu wypoczynkowego powinna obejmować co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych. Nie oznacza to 14 dni roboczych. Do tego okresu wliczają się weekendy i święta, jeśli przypadają w czasie wypoczynku.
Jedno dobrze sformułowane pismo ułatwia spokojny powrót
Najbezpieczniej złożyć wniosek przed zakończeniem urlopu rodzicielskiego i dokładnie wskazać, że wypoczynek ma rozpocząć się bezpośrednio po nim. Trzeba wcześniej sprawdzić saldo urlopu, uwzględnić dni zaległe oraz dopasować daty do grafiku.
Jeżeli pracodawca odmawia mimo spełnienia warunków, warto poprosić o stanowisko na piśmie i powołać się na art. 163 § 3 Kodeksu pracy. Przy sporze pomocne mogą być dokumenty z akt osobowych, potwierdzenie złożenia wniosku oraz ewidencja urlopu. Taki komplet pozwala szybko ocenić, czy problem dotyczy przepisów, błędnego rozliczenia czy samego terminu wskazanego we wniosku.
